Nieuwjaarsbijeenkomst VID 2020 bij KPN

Wederom een jaar voorbij. De voorzitter, Kol John van Veenhuizen blikte in zijn openingswoord terug op het afgelopen jaar tijdens de nieuwjaarsreceptie van de vereniging. Ook memoreerde hij aan de grote IT/IV projecten van defensie en de actualiteit dat IV/IT steeds belangrijker wordt voor de samenleving en de gevaren die niet alleen bedrijven maar ook gewone burgers lopen. Denk hierbij aan het RANSOM voorval van de Universiteit van Maastricht. Ook de privacy van de gewone burger loopt steeds meer risico. Om het risico een klein beetje te beperken hebben de leden in december een webcam cover mogen ontvangen.

2019 was ook het jaar waarin twee leden van het bestuur defensie hebben verlaten en hun heil hebben gezocht in het bedrijfsleven. Komend jaar zal de penningmeester met FLO gaan. Een opvolger voor het penningmeesterschap is al gevonden maar de voorzitter roept de leden op om zich kandidaat te stellen voor een bestuursfunctie. Tijdens de eerstvolgende ledenvergadering in mei 2020 worden de nieuwe bestuursleden gekozen.

Het thema van de middag was de Vijfde Generatie mobiele netwerk, meer bekend als 5G. Niet te verwarren met 5Ghz wat voor Routers gebruikt wordt. Namens KPN nam Edwin Bron (Edwin.Bron@kpn.nl) ons mee in de 5G wereld van KPN, Mission First, Technology Second. De rol van 5G in een verbonden samenleving en de impact op de veiligheidssector.

Na een korte introductie van KPN, van telegrafie tot IoT (Internet of Things) blijkt KPN al sinds 1884 een relatie te hebben met Defensie. Tot op de dag van vandaag is KPN niet meer weg te denken bij Defensie maar ook niet bij de gewone burger. KPN is de backbone van Nederland, ook de concurrent van KPN maakt gebruik van het KPN Netwerk. Vaak onzichtbaar, altijd onmisbaar.

KPN heeft haar meest relevante innovatieve technologische ontwikkelingen die van invloed zijn op KPN, de maatschappij en het bedrijfsleven beschreven in het KPN Technology Book, vrij beschikbaar op internet. Naast 5G ook IoT, Blockchain, Data-driven society, etc.

Wat verwachten we van 5G? Wanneer je dit googelt verwacht men dat het sneller is dan de vorige generaties, terwijl dit eigenlijk helemaal niet interessant is.  5G kan 100x sneller, 100x meer aangesloten apparaten (1 miljoen apparaten binnen de vierkante kilometer), 5x lagere dataoverdracht (5ms) en zeer betrouwbaar (99,999%). Momenteel onderzoekt KPN de mogelijkheden van 5G in verschillende Field Labs, t.w. Stedelijk gebied, Platteland, Mobiliteit en Industrie. U kunt op internet de blogs op de KPN website lezen over deze Field Labs. Edwin is ook nog kort ingegaan op de 5G mogelijkheden voor Defensie, zoals Push to Talk, Push to Video/Data.

Komend voorjaar worden de frequenties geveild door de overheid. In 2021 vindt de veiling plaats voor de hoge capaciteit frequentie, 3,5 Ghz. Verwachting is dat de klant van KPN dit jaar al met toepassingen op 5G aan de slag kan. Het aandeel van 5G verbindingen op IoT zal vanaf 2023 gaan groeien en dat in 2025 een derde van het totaal aantal verbindingen wereldwijd 5G verbindingen zijn.

Na de presentatie van Edwin werden de brevetten “Officier Informatica Deskundige” uitgereikt door BGen Wilfried Rietdijk, Chief Information Officer (CIO) van het Ministerie van Defensie. Ditmaal mochten zeven CLAS officieren en twee KMAR officieren de brevet oorkonde en de bijbehorende brevet emblemen in ontvangst nemen.

Een hoogtepunt tijdens de VID-nieuwjaarsbijeenkomsten is de uitreiking van de René Olthuis Scriptieprijs. Doorgaans vervult de CIO van Defensie deze rol. Een jury – de scriptiecommissie – bereidt dit tot in de puntjes voor. Dick Koen, voorzitter van de commissie, sprak van een moeilijke beslissing om de winnaar aan te wijzen. Twee van de 14 inzendingen waren nauwelijks ongelijk aan elkaar echter er moest een winnaar gekozen worden. Om deze reden heeft Ares Kralendonk een eervolle vermelding ontvangen. De winnaar van de scriptieprijs 2019 is geworden, Maj Tom Geene, met zijn scriptie: “3D luchtruimvisualisatie. Visualisatie van Diverse soorten luchtruimgegevens in 3D binnen de Koninklijke luchtmacht”. De presentatie van Tom en zijn scriptie zijn te vinden op de website van de vereniging.

Helaas heeft Dick Koen aangekondigd dit jaar terug te treden als voorzitter en commissielid. Daarom zijn de VID en de scriptiecommissie op zoek naar een voorzitter en nieuwe commissieleden. Hij doet een oproep aan de leden. Wie zoeken we? Ben je in staat en bereid om in een relatief korte tijd bijdragen op HBO en universitair niveau te begrijpen en te beoordelen (het helpt als je zelf een wetenschappelijke opleiding hebt) en ben je bereid hier aan het eind van het jaar leestijd en bespreektijd voor vrij te maken, dan ben je voor ons een geschikte kandidaat.

Meld je dan aan bij de secretaris van de VID. De tegenprestatie is dat je door dit werk je kennis met relatief weinig inspanning vergroot en je perspectief op het vakgebied enorm verbreedt. We kunnen je hulp goed gebruiken; dus ook bij twijfel, meld je aan.

De voorzitter van de VID bedankt Dick voor zijn bijdrage de afgelopen 8 jaar als voorzitter van de scriptiecommissie.

De nieuwjaarsbijeenkomst werd afgesloten met een door KPN aangeboden borrel en hapjes.

Seminar Space Data

Uniformen, nette burgerpakken, koffie, verse jus, lekkere broodjes. Tot zover niets bijzonders totdat je de scene van de maanlanding naast je nagebouwd ziet. En tot je ontdekt dat het trapje naast de tafel met de verse jus naar het binnenwerk van het ISS (International Space Station) leidt. En dat alles onder het toeziend oog van de hoofdrolspeler van de middag: een satelliet die aan het plafond boven de bezoekers hangt.

Welkom in de Space Expo. Welkom bij het symposium over Space Data. En geheel in de traditie van de luchtvaart was de voertaal Engels, al had dat natuurlijk niks met de ruimtevaart te maken, maar wel alles met de aanwezigheid van een Noorse kolonel. En hoewel Nederlandse militairen en hun businesspartners heel adaptief zijn, is Noors toch meestal niet de beste taal van een ieder, dus was Engels de beste optie om de kwaliteit van de communicatie zo hoog mogelijk te houden.

En laat communicatie nu net een van de hoofdtaken van satellieten zijn, zo leerde ik van Ramon Peeters van het Nederlands ruimtevaartagentschap NSO, die een boeiende presentatie gaf. Andere hoofdtaken zijn Navigatie, analyse van de ruimte, en Earth Observation. En daar ging het dus over. Ik had wel eens gelezen dat ze vanuit de ruimte een kentekenplaat van een auto kunnen lezen, maar dat zullen wel ultrageheime satellieten zijn waar in het openbaar niet over gesproken mag worden, maar de 30cm resolutie zorgde ook al voor bijzonder mooie beelden, die je via www.satellietdataportaal.nl zelf kunt bekijken. En als je een beetje handig met die beelden bent, kun je zelfs fraude met subsidies, extreme droogte, of milieuvervuilers opsporen. Militaire objecten zul je soms niet vinden, want die locaties zijn door de meeste providers als bijv. Google netjes geblurred, zodat niemand weet dat daar een kazerne is…

Maar er kan veel meer met satellieten. Want ook bij de hulpverlening op de Bahama’s zijn ze nuttig geweest, zodat er in de voorbereidingstijd van 48 uur die de marine had om tot de hulpverleningsactie over te gaan, toch een redelijk beeld van de situatie ter plekke was, dankzij satellietbeeld, en zonder dat er nog boots-on-the-ground nodig waren. Dat vertelden de Majoor Martin en LTZ Lucas in een presentatie waarin veel meer op de operationele noodzaak van satellietdata werd ingegaan. En die data is natuurlijk niet alleen handig bij hulpverlening, maar ook bij operaties in oorlogsomstandigheden. Maar om dat helemaal op hoog niveau te krijgen, en de beelden goed te laten werken met bijvoorbeeld data van de Thales-radars, of met data van de vliegende-sensor F-35, zou een vergroting van de bandbreedte van Marineschepen wel handig zijn. Zeker als de zogenoemde space surveillance volgend jaar echt van de grond komt als de Luchtmacht de eigen satelliet lanceert.

Airbus, zo leerden we na de koffiepauze van Patrick Walthuis, was het bedrijf dat de benodigde data leverde aan de eenheden die naar de Bahama’s gingen om hulp te verlenen. Airbus kon dat goed doen omdat het met hun satellieten de hele wereld al in kaart heeft gebracht (en dat kost 70 Terabyte aan opslagruimte). Maar het in kaart brengen is niet zozeer de uitdaging, die ziet hem vooral in de change detection, want dat zegt wat over de veranderende omgeving, en potentiële gevaren van een operatiegebied. Het combineren van lagen, het combineren van data, dat is de crux. En met de afsluitende boodschap dat er een drone op zonne-energie ontwikkeld wordt die 6 maanden lang op 30 kilometer hoogte allemaal hoogwaardige data verzamelt, konden we de netwerkborrel in. En terwijl de nieuwe data op de persoonlijke grijze harde schijven werd opgeslagen werd het ook nog zeer gezellig, daar in Noordwijk. Al met al een geslaagde middag, op ene mooie locatie.

Eduard van Brakel
Hoofdredacteur Defensie-platform.nl

Symposium Information Warfare bij ATOS

Woensdag 22 mei was de VID te gast bij ATOS in Amstelveen voor een bijeenkomst met als titel: “Information Warfare“. Na een welkom van voorzitter VID kol John Veenhuizen en Isa Kahraman van Atos werd eerst de algemene ledenvergadering afgewerkt. De bijzonderheden van de ALV kunt u opvragen bij de secretaris.

Toen de ALV achter de rug was kon het inhoudelijke deel van de middag beginnen. Andor Buding van ATOS trapte af met een presentatie over de ontwikkelingen op het gebied van “connected defence”. Als trend merken we op dat de cloud al weer voorbij gaat en vervangen wordt door edge apparaten die dicht bij de sensor, zelfstandig, al dan niet met behulp van AI, de informatie verwerken en alleen het resultaat delen in een cloud. In een kort filmpje zagen we hoe het Franse leger op dit moment experimenteert met sensoren en battlefield management systemen in eigen 4G bubbels.

De volgende spreker was Frederik Kerling, die inging op virtual identity warfare: het aanvallen van, of juist met, een virtuele identiteit, zoals de meeste mensen die hebben. Of er nu trollenfabrieken of eenlingen achter zitten: met behulp van fake news kan aanzienlijke schade worden toegebracht.

Nu was het woord aan de Lkol Patrick Dekker, commandant van het Defensie Inlichtingen & Veiligheidsinstituut (DIVI), om met een militaire blik te kijken naar deze informatie-oorlog. De grote uitdagingen liggen op het vlak van afstemming binnen Defensie: de vakgebieden van elektronische oorlogsvoering, psyops en cyber overlappen en zouden moeten samenwerken om elkaars effecten te versterken. Aan de andere kant is er een grote onbekendheid bij commandanten in het veld, die zich een betere voorstelling kunnen maken van kinetische effecten.

Als laatste werd de vereniging meegenomen met een duopresentatie. Alessio Mezzetti en Stefania Bartolini lieten in een live demo zien hoe zij in staat zijn om vanuit tekst informatie te halen. Hun software is in staat om taal te begrijpen, en deze in verschillende vormen samen te vatten en te analyseren op emotie en vingerafdruk. De demonstratie liet zien hoe vanuit een dataset vol tekst heel snel de meest relevante informatie gehaald kan worden.

Na deze indrukwekkende demonstratie was het natuurlijk tijd voor de bekende borrel met bitterbal. De VID bedankt haar leden voor de positieve feedback en interesse tijdens en na het symposium en natuurlijk ATOS voor de getoonde gastvrijheid en verzorging

~JK

Seminar Hybrid IT Fujitsu

Op 10 april was de VID te gast bij Fujitsu Nederland voor een gezamenlijk seminar over ‘Hybrid IT’. Na een uitstekende lunch opende de CEO van Fujitsu Nederland Bas de Reus, het seminar. Bas verraste de leden van de VID met een leuke boodschap van generaal bd Peter van Uhm;

 

Na de opening namens de VID door de secretaris, was het woord aan Commander (Ret.) van de Royal Australian Navy John Alexander en Colonel (Ret.) van de South African Airforce Eric Bownes namens Fujitsu Defence International, om het onderwerp ‘Hybrid IT’ in de militaire context te duiden.

Fujitsu levert hybride IT-oplossingen aan o.a. de ministeries van defensie van het Verenigd Koninklijk, Australië en Japan. Wanneer Eric en John in gesprek gaan met de klanten, gaat het echter zelden over de technologische oplossingen, maar draait het om het duidelijk krijgen van de problemen van de business. De technologie volgt vanzelf. Wanneer Fujitsu voor Defensie oplossingen heeft geleverd, gaat zij ver in de ondersteuning hiervan. Inmiddels hebben al ruim 300 medewerkers in diverse uitzendgebieden gewerkt en daarvoor de nodige onderscheidingen ontvangen. John en Eric staan kort stil bij de UK MOD en laten hun model van ‘Global Connectivity’ zien waarin alle verschillende rubriceringsdomeinen (tot ‘above secret’) gebruik maken van dezelfde cloud-omgeving. Data wordt beveiligd door end-to-end-encryptie en men kan overal ter wereld gebruik maken van de zelfde devices. Ondanks ruim 8 miljoen aanvallen (intrusion attempts) per dag, is het toch een zeer veilige oplossing. Door slim gebruik te maken van artificial intelligence (AI), technisch specialisten en speciale hardware kunnen ze alle aanvallen succesvol afslaan.

MAJMARNS Menno

Na de koffie/theepauze was het woord aan Majoor der mariniers Menno. Menno plaatst het NIMCIS/BOWMAN C2-systeem in de context van Hybrid Warfare en Hybrid IT door o.a. parallelen te trekken in flexibiliteit, schaalbaarheid en veiligheid. Met praktijkvoorbeelden van een amfibische landing laat Menno zien dat, ondanks de inherente complexiteit van frequenties, radio’s, systemen en grote hoeveelheden data, het NIMCIS/BOWMAN in staat is om onder allerlei omstandigheden bij te dragen aan Situational Awareness en Situational Understanding voor commandanten op de verschillende niveaus. Menno sluit af door een kijkje in de toekomst te geven naar wat de programma’s GRIT, FMN, FOXTROT en VOSS betekenen voor de doorontwikkeling van NIMCIS/BOWMAN.

De laatste presentatie werd wederom verzorgd door Eric en John, en is gericht op de toepassing van de Internet of Things (IoT) en Big Data in de Hybride omgeving. Ze laten zien dat er steeds meer data beschikbaar is voor bedrijven (en voor militaire commandanten) op basis waarvan zij beslissingen kunnen, en mogelijk moeten nemen. Het IoT draagt bij aan een nog grotere groei van hoeveelheid en complexiteit van data. Met de oplossingen van Fujitsu worden organisaties in staat gesteld om de enorme warboel (clutter) aan data en informatie te structureren en aan te bieden afgestemd op de behoefte van de eindgebruiker. Zo maakt IoT het mogelijk om bijvoorbeeld een RFiD-tag aan te brengen op een wapen welke bijhoudt hoeveel schoten er gelost zijn. Dit gekoppeld aan informatie hoeveel munitie een geweerschutter bij zich heeft, en de logistieke voorraadinformatie, kan een commandant op tijd signaleren dat er logistieke herbevoorrading moet plaatsvinden, nog voordat de schutter in alle chaos van een gevecht merkt dat hij bijna zonder munitie zit. Iets soortgelijks is ook mogelijk met bijvoorbeeld lichaamssensoren binnen de geneeskundige keten. Uiteindelijk is alles gedreven door business rules, wat het veel eenvoudiger maakt om snelle aanpassingen te doen aan software en interfaces. Fujitsu levert zoals zij zelf zeggen Hybrid IT, totally connected, ongeacht netwerk, apparaat of locatie. Uiteraard is alles Deep Secure door de gehele keten. Hun Edgeware oplossing maakt het mogelijk om de wereld aan sensoren te koppelen en de relevante informatie (gebaseerd op business rules) lokaal of centraal aan te bieden aan de gebruikers.

 

Zij sluiten hun presentatie af met een project dat op dit moment loop voor de Verenigde Staten in het F35-programma. In de logistieke processen wordt gebruik gemaakt van o.a. ALIS (autonomous logistical information system). Dit is echter een autonoom systeem wat niet gekoppeld is aan andere systemen en waar vanuit veiligheidsoverwegingen ook geen informatie gedeeld wordt met partnerlanden. Tot voor kort werd hier handmatig de managementinformatie uitgehaald en door middel van PowerPoint en Excel gerapporteerd. Fujitsu zag dit gebeuren, en trok aan de bel.
Door niet de inhoudelijke data, maar wel de managementinformatie te delen door de hele keten, draagt de oplossing van Fujitsu bij aan Decision Support Make or Buy voor vliegtuigonderdelen die niet op voorraad zijn. Het doet aan Performance Monitoring en Airworthiness Certification. Data Visualisation of Aircraft Status voor het JPO (Joint Program Office) en algehele Fleet Status door middel van Data Analytics.

Commander (Ret.) van de Royal Australian Navy John Alexander en Colonel (Ret.) van de South African Airforce Eric Bownes

Commander (Ret.) van de Royal Australian Navy John Alexander en Colonel (Ret.) van de South African Airforce Eric Bownes

Na een bedankwoord door de voorzitter VID, werd de zeer interessante middag afgesloten met de traditionele, en wederom uitstekend verzorgde netwerkborrel.

De VID dankt Fujitsu voor haar gastvrijheid en de moeite om 2 internationale sprekers naar Nederland te halen om voor de VID te presenteren. Ook de MAJMARNS Menno hartelijk dank voor de bijdrage!

~KO